Hiền tài là nguyên khí quốc gia: Giáo sư Pierre Darriulat

Nguyễn Đình Đăng

Tiếp theo phản hổi (PH) “Cụ Nguyễn Mạnh Tường”, cùng trong một đề tài về vấn đề miền Bắc Việt Nam sau năm 1954, và nước Việt Nam sau 1975 đối xử với người tài như thế nào, tôi có viết một PH cho bài “Chính phủ Việt Nam muốn mời Ngô Bảo Châu về nước làm việc”. Dưới đây là phản hồi đó và một số PH liên quan.

*

“Trong cuộc đời làm khoa học, tôi may mắn được làm những gì mình thích trong suốt hơn 40 năm. Đó là đeo đuổi nghiên cứu khoa học phóng xạ của vũ trụ, và luôn bảo đảm sự độc lập, không ràng buộc, nên mới có thể gặt hái được một số kết quả. Thời trẻ, tôi chẳng biết lựa chọn này của mình có đúng không, nhưng 40 năm sau tôi nhận thấy đó là một chọn lựa may mắn. Quyết định sống và làm việc ở Việt Nam cũng đã làm thay đổi số phận tôi, tôi rất hạnh phúc với đời sống riêng của mình, với người vợ Việt Nam. Đó là cơ duyên sâu thẳm nhất khiến tôi gắn bó với đất nước này.”

“Sự thực dụng và ích kỷ đang tạo một lực cản lớn khiến những gì tốt đẹp chưa được thực thi. Thói đua đòi cá nhân nhiều lên khiến mọi người không thể kết hợp cùng nhau để đổi thay đất nước một cách vững chắc. Tranh đấu cá nhân đang triệt tiêu ý thức công dân.”

“Một nhà khoa học phải có quy tắc nhất định trong thẩm định công việc mình làm, không bị ảnh hưởng bởi chính trị và những việc khác.”

Pierre Darriulat

(Trích từ phỏng vấn GS Pierre Darriulat tại Sài Gòn Tiếp Thị.)

Giáo sư Pierre Darriulat (sinh năm 1938) là một nhà vật lý hàng đầu quốc tế, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Pháp từ năm 1986, đoạt giải thường André Lagarrigue năm 2008 của viện máy gia tốc tuyến tính Orsay.

Từ 1979 – 1987: ông là người phát ngôn của thí nghiệm UA2 nổi tiếng tại Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân châu Âu (CERN) nhằm tìm ra các hạt boson W± và Z0 trong lý thuyết thống nhất tương tác yếu và tương tác điện từ. Từ 1987 – 1994 ông là giám đốc nghiên cứu tại CERN.

Năm 1978 CERN thông qua ý tưởng đặt thí nghiệm tại hai điểm của máy gia tốc Super Proton Synchrotron (SPS) năng lượng 450 GeV để đạt được năng lượng đủ lớn tạo bởi va chạm của các chùm proton và phản proton bay ngược hướng nhau nhằm tạo ra các hạt bosons của tương tác yếu có khối lượng trong vùng 80 – 100 GeV. Thí nghiệm UA1 được đặt tại điểm thứ nhất do Carlo Rubbia, giáo sư đại học Harvard, đứng đầu. Thí nghiệm UA2 được đặt tại điểm thứ hai do Pièrre Darruilat chỉ đạo. Ngày 20 tháng 1 năm 1983 nhóm của C. Rubbia công bố kết quả của 5 va chạm sinh ra các hạt W boson đo được tại UA1. Sáng hôm sau nhóm của P. Darriulat công bố kết quả của 4 va chạm đo được tại UA2. Tháng 5/1983 hạt Z0 cũng được phát hiện. “Vì những đóng góp quyết định vào những dự án lớn đưa đến những phát hiện nói trên” (đặc biệt là ý tưởng dùng SPS của CERN để tạo va chạm giữa proton và phản proton trong cùng một vòng xuyến của máy gia tốc) Carlo Rubbia và Simon van der Meer được trao giải Nobel về vật lý năm 1984.

Từ năm 1998, sau khi nghỉ hưu, giáo sư P. Darriulat đã chuyển hẳn tới Hà Nội sinh sống cùng vợ người Việt. Tại đây ông đã tự tay mình thành lập phòng thí nghiệm vật lý tia vũ trụ đầu tiên của Việt Nam đặt tại Viện Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân (Nghĩa Đô – Hà Nội), đào tạo các người nghiên cứu trẻ Việt Nam về vật lý tia vũ trụ, và lần đầu tiên đưa vật lý thiên văn hiện đại vào giảng dạy tại Đại học Quốc gia Việt Nam.

(Trích từ Lời giới thiệu trong bài “Việt Nam cần các trường đại học và viện nghiên cứu tốt hơn” của P. Darriulat)

Có được một nhà vật lý tầm cỡ giải Nobel như thế thực là vô cùng quý giá cho một quốc gia.

Chưa thấy nhà lãnh đạo hay doanh nhân nào của Việt Nam nào tới sờ chân hay hứa tặng GS Darriulat căn hộ hay biệt thự nghỉ mát.

Advertisements

7 phản hồi to “Hiền tài là nguyên khí quốc gia: Giáo sư Pierre Darriulat”

  1. Nguyễn Hữu Viện Says:

    @ Thân thăm anh và tòan gia đình

    Nhà Pháp-Nhật (1) Paris nhớ Shibusawa Eiichi (2)
    =============================

    Paris khám phá nhiều mới lạ

    Hệ ngân hàng tiền tiến vượt xa

    Công ty tổ chức sao hợp lý

    Kẻ sĩ thức thời Anh Đào sa

    Tây Đông kim cổ đan hòa quyện

    Về nước giao thời trước nguy cơ

    Ẩn dật băn khoăn về vận nước

    Phú sĩ lập trường thương pháp khoa (3)

    ***

    Mong giúp doanh nhân thời đại mới

    Tổ chức công ty hiện đại sáng ngời

    Đạo đức kinh doanh soi tiến hóa

    Lợi ích quốc dân cầu hiền người

    Tranh tối tranh sáng tài mới cũ

    Vì tiền đồ cân nhắc cả hai

    Tham chính hết tài năng thi thố

    Trăm công trình góp mặt giữa đời

    ***

    Tấm gương lãnh đạo vì lương dân

    Dù có ra đi khỏi bụi trần

    Hoài bão yêu nước đem năng lực

    Xây dựng đất nước no ấm dân

    Tên tuổi người Nhật truyền tụng mãi

    Tài năng đức độ tỏa Sao Mai

    Phú quốc cường binh – kịp phương Tây

    Siêu cường kinh tế một trong hai

    Bureau français – Paris – Xuân 1985

    Nguyễn Hữu Viện

    1. Chính ra là Văn phòng Pháp – Bureau français. Nhà Pháp-Nhật Maison franco-japonaise sáng lập năm 1924 do sáng kiến của Shibusawa Eiichi và Nhà thơ Paul Claudel lúc ấy là đại sứ Pháp tại Nhật Bản. Nhà Pháp-Nhật tại Tokyo là không gian hợp tác trí thức, khoa học và văn hóa và Văn phòng Pháp là đối tác của Hiệp hội tư nhân này.

    2. Shibusawa Eiichi (1840-1931), cha đẻ của chủ nghĩa tư bản Nhật được đề bại bởi Minh Trị Thiên hoàng tái cấu trúc lại hệ thống đo lường và là nhà sáng lập 500 công ty của Nhật Bản thời Minh Trị duy tân. Shibusawa Eiichi là nhà doanh nghiệp vĩ đại nhất của Nhật Bản Hơn 100 năm phát triển kinh tế, Nhật Bản đã sản sinh ra nhiều nhà doanh nghiệp vĩ đại: những người sáng lập Toyota, Honda, Sony, Matsushita, Canon .. .. Nhưng vượt lên trên tất cả những người nầy chắc chắn là Shibusawa Eiichi

    3. Luật về thương mại

  2. Fuuma Says:

    Cháu vốn rất hâm mộ bác và thích đọc các bài viết trên blog của bác. Nhân dịp GS Ngô Bảo Châu được nhận giải Fields, cùng nhiều “sự kiện” xoay quanh tâm điểm đó, cháu có linh tính thế nào cũng có vài lời bình từ bác. Quả vậy.

    Hôm nọ đọc báo Tuổi Trẻ, người phỏng vấn (PV) đã hỏi GS một câu thế này: “Lâu nay có ý kiến cho rằng việc thu hút các nhà khoa học VN đang nghiên cứu, giảng dạy tại nước ngoài trở về VN làm việc không nằm ở vấn đề lương bổng mà quan trọng hơn là môi trường làm việc?”. Cháu thấy hơi chột dạ khi đọc đến cụm “không nằm ở vấn đề lương bổng”. Quả nhiên GS đã phản bác lại ngay, “Mức lương 1,8 triệu đồng mỗi tháng cho một tiến sĩ mới về nước là một sự vô lý.”

    Bài của bác ngắn gọn mà súc tích, thông tin đầy đủ mà gọn ghẽ. Tựa bài và câu kết rất hay.

  3. tre Says:

    Cháu thích câu kết luận của chú: “Chưa thấy nhà lãnh đạo hay doanh nhân nào của Việt Nam nào tới sờ chân hay hứa tặng GS Darriulat căn hộ hay biệt thự nghỉ mát”. Có lẽ do giáo sư Darriulat có giá trị hình ảnh trong nước thấp hơn GS Ngô Bảo Châu 🙂

  4. nguyendinhdang Says:

    Talk of the devil. Tôi vừa hân hạnh nhắc tới GS Pierre Darriulat trong PH trước thì hôm nay thấy GS Ngô Bảo Châu nói về GS Pierre Darriulat tại đây. Tôi trích vài đoạn trả lời của Ngô Bảo Châu để các vị đọc chơi:


    “Về nhà và lương, không thể sánh được với tiêu chuẩn bên Mỹ. Tuy nhiên, mức như hiện nay thì không thể chấp nhận được.

    Anh Lê Tuấn Hoa, Viện phó Viện Toán học, có trả lời trên báo, khi tôi về, mức lương tối đa mà viện có thể trả, như với cụ Hoàng Tụy bây giờ là 5 triệu đồng mỗi tháng, chính xác là 4,4 triệu đồng. Còn những nghiên cứu sinh ở nước ngoài về lương chỉ được 1.8 triệu mỗi tháng. Vậy là họ phải lo việc khác thôi. Mà đã lo việc khác thì không làm khoa học được.

    Bạn hình dung như thế này, làm khoa học không phải là học xong rồi cứ thế mà làm. Kiến thức phải được cập nhật liên tục, vừa học vừa làm cái mới. Ở Việt Nam, chưa thực sự là môi trường khoa học. Đồng nghiệp, rồi những người xung quanh đều lo mưu sinh.

    “Có rất nhiều kế hoạch xây dựng trường ĐH đẳng cấp quốc tế. Có thể đổ rất nhiều tiền. Nhưng tôi nghĩ, khả năng thành công không lớn vì mình không có người dạy tốt, bởi số người có trình độ ít, đếm trên đầu ngón tay.”

    “Còn tạo nên những nhóm nghiên cứu khoa học thì có thể làm được. Tuần trước, tôi có gặp ông Pierre Darriulat, một GS vật lý. 10 năm nay, ông ấy nghỉ hưu rồi sang Việt Nam lập ra nhóm các bạn trẻ để nghiên cứu. Thế nhưng, Việt Nam chưa có cơ chế nào giúp cho việc này. Phải có cơ chế đặc biệt mới tạo ra không khí học thuật.”

    Nên nghe ý kiến của người ngoài, những người Việt Nam ở nước ngoài. Không thể đóng cửa bảo nhau được.”

  5. Hoan Le Says:

    Và gần đây nhất là vụ bắt bớ một giáo sư ĐHBK Sài Gòn:
    http://www1.voanews.com/vietnamese/news/vietnam-arrest-08-17-2010-100880764.html

  6. tracy Says:

    17/08/2010 lúc 3:50 sáng

    Chuyện nhà nước kêu gọi những nhà khoa học về nước để giúp là điều đáng làm và nên làm. Nước nào chẳng muốn có người tài giỏi về giúp nước. Ngay nơi nước Mỹ tôi đang sống, họ không những cần những nhà khoa học thật giỏi mà hình như cứ ai là thanh niên, trẻ em đến nước này đã nhận được sự ưu đãi. Trẻ em dù ở lậu vẫn được đến trường công đi học, không mất tiền. Tất cả trẻ em dưới 18 tuổi được chích ngừa miễn phí tại các trung tâm ý tế công cộng mà không bị đòi hỏi bất kỳ giấy tờ gì. Những người nhập cư, chỉ cần có thẻ xanh nếu lương lậu, tài chánh thấp đều được đi học đại học gần như miễn phí mà còn được các học bổng, các grant để chi phí tiền sách vở, nhà cửa. Đây là việc đầu tư hết sức tốn tiền nhưng đầy hiệu quả, nước Mỹ đã thu lượm được bao nhiêu nhân tài và sức lao động khắp nơi trên thế giới.

    Nhưng nhìn lại đất nước ta từ bao nhiêu năm nay, hẳn trong vài ngày qua quý vị đã thấy những bài viết về TS Nguyễn Mạnh Tường, về khoa học gia Nguyễn Đình Nam, thân phụ của TS Nguyễn Đình Đăng, tốt nghiệp từ đại học Sorbonne về nước để… đóng đinh trong xưởng, hay GSTS Vũ Văn Canh bị cách chức, kiềm chế. Sau 75, một số sinh viên từ miền Nam đi du học thành những Việt kiều yêu nước, mong góp sức xây dựng lại đất nước sau chiến tranh như lời Bác Hồ dạy “khi hòa bình chúng ta sẽ xây dựng đất nước 10 lần tươi đẹp hơn”. Nhưng kết quả hết sức phũ phàng. Một cô khoa học gia (Biochemist), có họ với Hoàng Minh Giám, từ bỏ Canada, bán nhà bán cửa, mua nhà định cư lâu dài tại quê hương, nhưng đã ngỡ ngàng với việc “phê-tự phê” của đám học trò, lặng lẽ bán nhà, đóng tiền bán chính thức để trở thành boat people.

    Ngay chính người dân trong nước, anh Lê Bá Khánh Trình nổi lên như môt thần đồng về toán học, giành giải thưởng hạng nhất trong kỳ thi toán quốc tế, bây giờ ông Trình đã có những công trình gì hay chỉ ngồi chơi xơi nước?

    Cái bổng lộc mà nhà nước ưu ái dành cho những khoa học gia về nước, chính phủ nên hiểu đó không phải là nguyên nhân chính để họ về phục vụ quê nhà. Cái chính là lòng yêu nước và lòng yêu nước này sẽ nhạt dần khi họ chạm thực tế tại VN, quan niệm về đạo đức tại VN khác hẳn ở Tây phương, khi chung quanh họ chỉ toàn là những quan lại tham nhũng, những chế độ giấy tờ nhiêu khê, những hiện tượng đầy bất công trong xã hội. Không ai ngại gian khổ để phục vụ đất nước, nhưng chẳng mấy ai thích làm việc trong một xã hột đầy bất công, tham nhũng và thiếu tự do dân chủ.

  7. Phùng Tường Vân Says:

    16/08/2010 lúc 8:36 chiều

    Những thông tin của ông Nguyễn Đình Đăng về GS Pierre Darriluat thật quá đủ hùng biện về cái thói tật xấu xa, dốt nát, quay quắt, kệch cỡm đáng lấy làm xấu hổ của giới thống trị trong nước trong việc “chiêu hiền và dụng hiền”. Cái ông Phó Tể Tướng cực độ ngờ nghệch ấy sau cái thảm họa “nắn gối hiền tài” ông lại có một hành vi mà mức độ silly cũng không chịu nhường ai: chuyện tặng bút. Thông thường theo một tập tục nghi lễ, sau khi vị Tổng Thống hoặc Thủ Tướng ký ban hành một đạo luật quan trọng họ tặng cái cây bút vừa ký tên cho đại diện những người hoặc là thuộc nhóm áp lực, hoặc thuộc nhóm ủng hộ các đạo luật ấy; ở đây không hiểu cây bút của ông PTT đi cầu hiền này nó quý hiếm, đáng lưu giữ ở cái chỗ nào, mà ông ta lại có đủ cái ngớ ngẩn “thò” nó ra tặng một nhà Toán học tên tuổi đang lẫy lừng như thế mà ông ta đang làm nhiệm vụ mời trở về giúp nước ?

    Tục ngữ ta có câu “Thấy người ta ăn măng mình cũng về bẻ lạch giường” chính là để chỉ cái thói tục bắt chước ngớ ngẩn trong việc “lưu bút” này vậy !

Phản hồi của bạn:

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: