Boris Pasternak – LÀM NGƯỜI NỔI TIẾNG

Nguyễn Đình Đăng dịch

Thân mến tặng chị Phạm Thị Hoài và talawas bản tôi dịch bài thơ của Boris Pasternak dưới đây như một lời chia tay (*). Đây là một trong những bài thơ nổi tiếng nhất của Pasternak. Ông đã viết bài thơ này năm 1956 – năm ông hoàn thành tiểu thuyết “Doctor Zhivago”.

Boris Pasternak (1890 - 1960)

Hay ho gì mà làm người nổi tiếng.
Điều đó không nâng bạn cao lên.
Lo làm chi cất hồ sơ tích trữ,
Trước bản thảo của mình run rẩy kêu rên.

Mục đích sáng tạo là đem mình dâng hiến,
Đâu phải tiếng ồn ào hay sự thành công.
Thật nhục nhã khi mình vô giá trị,
Lại thành lời đàm tiếu của đám đông.

Nhưng hãy sống chẳng tự xưng tự huyễn,
Sống làm sao để khi đến cuối cùng
Nghe thấu lời tương lai đang kêu gọi,
Gửi tình yêu vào vũ trụ mênh mông.

Cũng cần phải bỏ lửng vài quãng trống
Trong số phận mình, không phải giữa văn thơ,
Những đoạn, những chương của một đời ta sống
Nguệch ngoạc gạch ra ghi dấu bên lề.

Và hãy sống chôn vùi vào quên lãng,
Giấu bước chân mình trong im lặng vô danh,
Như cảnh vật giấu mình trong sương khói,
Đâu thấy gì giữa mờ ảo vô minh.

Những kẻ khác sẽ lần theo dấu vết
Nối gót ta trên đường của ta đi,
Nhưng tự ta, ta chẳng cần phân biệt
Thất bại – thành công, nào có khác nhau chi?

Và không được, dù một giây ngắn ngủi
Từ bỏ niềm tin, phản bội chính ta,
Không lụi tàn, chỉ sống không lụi tàn, chỉ sống
Không lụi tàn cho đến lúc đi xa.

_______________

Dịch từ nguyên văn tiếng Nga, Борис Пастернак “Быть знаменитым некрасиво”, Tokyo 30/10/2010

Bản tiếng Việt © 2010 Nguyễn Đình Đăng

(*) talawas là tờ báo mạng do nhà văn Phạm Thị Hoài sáng lập năm 2001, ngừng hoạt động ngày 3/11/2010.

Mộ Boris Pasternak tại Peredelkino (Nga)

Advertisements

6 phản hồi to “Boris Pasternak – LÀM NGƯỜI NỔI TIẾNG”

  1. Hong Says:

    Kinh thua anh Nguyen Dinh Dang,

    Toi đã đọc Doctor Zhivago bang tieng Viet , lan tieng Anh , va xem lõm bõm phim Mỹ (vi` đúng vao dịp bà noi toi đau nang). Nhung truyen kể that la the thảm. Hoi o Viet nam, toi nghe cac ban binh luan la ong Boris Leonidovich Pasternak từ bỏ Nobel Prize để ở lại nuoc Nga . Co ban hoc cua toi luc ay 19 tuoi, noi la nguoi Nga ho. rat thich o lai xu sở của họ.

    Hom qua, toi có dip xem thêm blog của anh . Nhung buc tranh that đẹp. Toi nho hoi 1970’s ong noi của tôi hay ve~ phac hoa. nhung quyen vo? voi cac hinh ve~ giong nhau roi tu. tap. cac chau vao to mau peinture cho khoi? pha/ phach , nghi.ch ngo*.m . Ong noi cu?a toi cung thich ve tranh dde treo trong nha` va lam nui/ non bo^. , ca/ ca?nh.

    Gia ddinh toi di cu* vao Nam Viet Nam, vi the/ moi thu / ddeu phai lap nghiep lai tu` ddau . Toi nghi~ vi vay , hoi chung toi con` be/ van thay ddau ddo/ nhung ban? ho.a biet thu*. mo* uoc cu?a bo/ toi that ro~ rang va ddep nua~ – Vi vay, em trai toi thuong noi/ bo/ toi ve~ ddep lam . Toi nghi la bo/ toi co nhieu ke hoach cho mot biet thu*. mo* uoc dden nam 1975.

    Toi rat kham phu.c anh Nguyen Ddinh Ddang ddanh ddan piano. Chau noi trai lon nhat cu?a bo/ toi 5 tuoi dda hoc ddan dduoc 10 thang nay.

    Toi mong la nguoi dan Nhat Ban o? Tokyo va cac vu`ng lan can co/ dduoc nuoc va thuc an trong lanh dde? su? du.ng.

    Kinh thu,

    Hong

    We must pray as if everything depended on God and work as if everything depended upon us.
    St. Ignatius of Loyola

  2. Nguyễn Hữu Viện Says:

    Anh chị Nguyễn Đình Đăng và các cháu thân quý !
    Tôi xem họa phẩm và bài viết của anh …
    Thành thật chia buồn với Anh về Chú anh vừa qua đời … Bài thơ anh rất cảm động :

    Khói lửa chiến tranh, số phận an bài
    Nam và Thụ mỗi người một ngả.

    Kiếp luân hồi lắm điều kỳ lạ,
    Những tưởng đã vượt trùng dương, dứt áo ra đi, không hẹn quay về.

    Anh là Nhân tài và Hiền tài của Đất Nước …. Tôi có quên biết sơ với Anh HỒ TÚ BẢO khi anh làm luận án Tến sĩ về Thông minh Nhân tạo …nay cũng ở Nhật như anh ….

    Tôi quý trọng các anh …

    Thân gởi anh bài viết mới :


    Vĩnh biệt bậc Sư của bậc Thầy !
    ========================

    La Barque de l’Amour s’est fracassée contre la Vie courante.
    Toi et moi, notre Histoire est close et finie !
    (NHV)
    The love boat has crashed against the everyday.
    You and I are quits .. ..

    Vấp đời phàm tục tan vỡ chiếc Thuyền Tình
    Tôi và em thanh tóan thế là xong !

    Hoàng Ngọc Hiến dịch
    Lời Thơ trên mộ chí của Nhà Thơ Vladimir Maïakovski (1893-1930)

    Những chiều cuối năm
    Paris tưởng chừng chớm Xuân
    Nghe hung tin Anh từ Hà Nội
    Hà Nội dấu yêu mến yêu yêu dấu của tôi ! ! !
    Nghe lại trí nhớ lời dịch Việt văn gần 40 năm buồn bần thần
    Lời Thơ trên mộ chí Nhà Thơ Maïakovski
    « Vấp đời phàm tục tan vỡ chiếc thuyền tình
    Tôi và em thanh tóan thế là xong ! »

    Cuốn theo dòng Cách mạng tháng Mười
    Nhà thơ Vị lai chưa đầy tuổi bốn mươi
    Chơi trò cò súng quay một phát đạn vào tim mình
    Vấp đời phàm thường tan vỡ Chuyện tình

    « Mẹ ơi, chị em ơi tha thứ giảm khinh
    Lily hãy yêu anh ! (1)
    Cầu mong mọi người hạnh phúc ! ».

    Ôi Thi ca như nguyên tố phóng xạ radium
    Kết tinh một gam cần nhiều năm tôi khổ luyện (2)

    *

    Những chiều cuối năm
    Paris tưởng chừng chớm Xuân
    Nghe lại trí nhớ lời dịch Việt văn gần 40 năm buồn bần thần

    Vĩnh biệt Hoàng Ngọc Hiến !
    Một Đời Người lương thiện lương dân ! ! !

    Paris bỗng thật buồn đau “những áng mây xanh không mặc quần” (3) !
    Hoàng Ngọc Hiến từng giao thoa Ngữ điệu Việt với Phối âm Nga Maia
    Từ biệt Hoàng Ngọc Hiến vĩnh biệt xót xa !

    Ôi bậc Sư của bậc Thầy !
    Chất Lương thiện Hoàng Ngọc Hiến
    Như Tinh hoa Thăng Long giữa Hà Nội hôm nay đời thường ung thư băng họai
    Kết tinh Một Nhân cách cần suốt trọn đời Anh chân tu khổ luyện

    *

    Hai khung trời Hà Nội – Paris
    Xin thắp chung đêm nay vì sao Bắc Đẩu
    Thơ là ngàn giọt lệ giữa cuộc bể dâu :
    Cho Sông Ngân – Ngân Hà không còn đôi bờ
    Thầm gọi tên Anh như bản giao hưởng trường thơ .. …

    Nguyễn Hữu Viện

    1. « Maman, mes sœurs, mes amis pardonnez-moi – ce n’est pas la voie que je ne la recommande à personne mais il n’y a pas d’autre chemin possible pour moi. Lily aime-moi ! ».

    2. La poésie, c’est comme le radium; pour en obtenir un gramme, il faut des années d’effort.
    Maïakovski

    3. Thuật ngữ Thi ca của Maia

    Thân chào tòan gia đình Anh hạnh phúc và sức khỏe !

  3. Nguyễn Hữu Viện Says:

    THỬ XEM NHƯ Độc giả Hà Nội nói: cơ hội giao lưu …….
    Thân chào anh Đăng cùng tòan gia đình anh !
    Bonne Année ! Happy New Year !

    24/01/2011 còn CHÚC TẾT DƯƠNG LỊCH được theo phong tục Người PHÁP

    Dân tộc Nhật nghe theo lời dạy của MINH TRỊ THIÊN HÒANG qua TẾT DƯƠNG LỊCH thật tuyệt vời …ít nhất ra tránh cái họa Đại Hán …tôi cảm động khi nhìn thấy Giáo sư Samuel Hungtington “Sự va chạm của các nền văn minh và việc thiết lập lại trật tự thế giới” (The Clash of civilization and the remaking of world order).

    NHẬT BẢN một góc trời riêng biệt trên bản đồ thê giới !

    Buồn lại phải

    Bonne Année ! Cung Chúc Tân Xuân ! – Happy New Year !

    …hơi KHỰA quá !

    Thơ Tình cho LARA – Tuyển tập Thơ trong Tiểu thuyết Bác sĩ Zhivago

    Đêm đông
    =======

    Khắp mặt đất trầm trọng tuyết trắng

    Trắng tinh trắng xóa tận chân mây

    Ngọn nến thoi thóp cháy trên bàn

    Cháy bập bùng trên bàn ánh nến

    Như trong hạ hồng một đàn ruồi nhặng

    Phù du lao vào ngọn lửa bập bùng

    Ngàn hoa tuyết từ sân thư hiên rơi lặng lẽ vào đây

    Bám nhẹ bám nhàng vào khung cửa hẹp

    Bão tuyết gió băng vẽ lên trên màn kính

    Bao vòng tròn bao mũi tên

    Một ngọn nến hiu hắt cháy trên bàn

    Cháy trên bàn ngọn nến mờ ảo ảo

    Những chiếc bóng nằm lên nằm xuống

    Trên trần nhà chiếu sáng đêm buông

    Đan kết vào nhau hai thân phận

    Đan bện quyến luyến hai đôi bàn tay – hai đôi bàn chân

    Rơi xuống chân không đôi giày nhỏ nhắn

    Với tiếng vọng âm trên nền nhà

    Và chất sáp từ cây đèn nến thức canh đêm

    Như lệ tình vỡ dòng thấm áo quần nội y từng giọt lệ

    Vạn vật tan biến mất vào trong

    Hoa Xuyên Tuyết trinh trắng não lòng

    Một ngọn nến phôi phai cháy trên bàn

    Cháy trên bàn ngọn nến mờ nhân ảo

    Trận bão tình nóng bỏng quyến rũ đến lạ lùng

    Thổi đam mê vào ngọn nến trong góc tối bập bùng

    Tung cánh như thiên sứ thiên thần

    Đôi cánh bằng mang hình thập tự đóng đinh thân

    Suốt cả tháng Hai một màu tang tuyết trắng

    Hoa tuyết vần vũ luân vũ tuyệt trần

    Thiên nhiên hầu như hằng số vĩnh hằng

    Một ngọn nến hiu hắt cháy trên bàn

    Cháy trên bàn ngọn nến lờ mờ nhân ảo

    Boris Pasternak – Nguyễn Hữu Viện chuyển ngữ từ bản dịch tiếng Anh có đối chiếu theo bản dịch tiếng Pháp La Nuit d’Hiver

    PARIS, Colombes – Tàn Đông 1991

  4. Độc giả Hà Nội Says:

    Kính chào anh Đăng

    Đúng là đang hơi bị “buồn” vì ở Hà Nội bây giờ ít cái để xem quá. Vào đâu cũng thấy tường cả , mà nó không cho nhảy qua mới đau chứ ạ. Hy vọng là Phạm Thị Hoài sẽ làm cái gì đó hay hay tiếp theo chứ không thì văn chương, triết học và nghệ thuật của bọn Bắc kỳ sẽ không còn có cơ hội để mà giao lưu nữa.
    (…)
    Thiếu chỗ mở miệng cho văn học nghệ thuật thì chỉ có “không phải ….Tây nó lợi“.

    Kính

  5. Độc giả Paris Says:

    Tôi đã đọc bản dịch bài thơ của Boris Pasternak của ông. Những nhà tư tưởng (lớn) nhiều khi cũng na ná giống nhau, Pasternak na ná giống Trạng Trình về tư duy « nhàn ». Nhàn mà chẳng nhàn.

    Tôi lại lan man trộm đọc không những bài này mà cả những bài khác ông viết, và lướt rất nhanh những thứ lẩm cẩm người ta « phản hồi » các bài ông viết, cả khen lẫn chê, theo tôi, đều khá lẩm cẩm. Ông mất thì giờ đi trả lời, thế cũng gọi là « trao đổi ». Sao ông không ngồi « nói chuyện với đầu gối », thân mật hơn ?

Phản hồi của bạn:

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: