Bạn có biết?

Nguyễn Đình Đăng

1) Khi được hạ huyệt ngày 16.12.1675, tức cách đây 340 năm trước, Johannes Vermeer xứ Delft (1632 – 1675), một trong 2 danh hoạ vĩ đại nhất thời Hoàng kim Hà Lan, đã để lại một người vợ nghèo khổ cùng 11 người con, trong đó 10 con vẫn còn ở tuổi thiếu niên.

2) Trong sự nghiệp hội hoạ ngắn ngủi 22 năm của mình (1653 – 1675) Vermeer chỉ để lại 35 bức tranh trong đó 23 bức có chữ ký của ông, song chỉ có 3 bức là có ghi cả chữ ký lẫn năm sáng tác.

3) Người đầu tiên tái phát hiện Vermeer là Jean-Baptiste-Pierre Lebrun (1748 – 1813), cháu gọi Charles Le Brun, giám đốc đầu tiên của hoạ viện Paris, bằng ông trẻ. Năm 1792 và 1796 Le Brun xuất bản nghiên cứu về các hoạ sĩ Flemish, Hà Lan và Đức, trong đó ông coi Vermeer là hoạ sĩ rất lớn, đặc biệt về mô tả các hiệu ứng ánh sáng mặt trời. Sau đó, tới năm 1866 Etienne Joseph Théophile Thoré (1807-1869), tức Thoré-Bürger, mới là người khiến toàn châu Âu và thế giới biết tiếng Vermeer.

4) Ở châu Âu từ thời Trung Cổ đá lapis lazuli được nhập từ Badakhsan (bắc Afghanistan), nơi có nguồn lapis lazuli lớn nhất trên thế giới. Sau đó người ta mới nghiền nó thành ultramarine để bán cho hoạ sĩ. Vermeer mua ultramarine từ nguồn này, bán tại Amsterdam. Thời Ai Cập cổ đại cũng phải nhập đá lapis lazuli từ Afghanistan.

5) Màu vàng của Vermeer là vàng chì – thiếc (lead-tin yellow). Nếu ultramarine được coi là ông hoàng trên palette của Vermeer thì vàng chì-thiếc là nữ hoàng. Vàng chì thiếc được dùng từ t.k. XIII tới giữa t.k. XVII sau đó biến mất một cách bí hiểm. Người ta đồn rằng chỉ có một gia đình biết bí mật làm pigment này nhưng giấu kín bí quyết nên khi thành viên cuối cùng trong gia đình này qua đời thì chẳng còn ai biết cách làm vàng chì-thiếc nữa.

6) Sinh thời Vermeer chỉ là một hoạ sĩ thành công trung bình. Khi Vermeer lên 3 tuổi thì Rembrandt đã là một danh hoạ 29 tuổi rất nổi tiếng tại Amsterdam, đông học trò. Năm 1635 nhu cầu đặt tranh đề tài lịch sử và tôn giáo do Rembrandt vẽ lên rất cao.

7) Vemeer từng được bổ nhiệm làm người đứng đầu hội hoạ sĩ ở Delft năm 1662 và vài năm sau đó. Nhưng điều đó không có nghĩa Vermeer được coi là người giỏi nhất ở Delft. Lý do là vì từ năm 1662 nhiều hoạ sĩ sống ờ Delft đã bỏ thành phố này chuyển đến Amsterdam vì ở đó dễ làm ăn hơn.

8) Về vụ bức “Hoạ sĩ trong xưởng vẽ” (Nghệ thuật hội hoạ) của Vermeer vào tay Hitler, năm 2011 tòa án của Áo đã khẳng định rằng chính bá tước Jaromir Czernin đã muốn bán bức tranh này từ năm 1933, và đã thường xuyên trao đổi với những khách hàng tiềm năng để bán bức tranh. Cuối cùng Czernin đã bán cho Hitler vào năm 1940 với giá 1.7 million Reichsmarks. Đó là giá cao nhất Hitler trả cho bất kỳ bức tranh nào y từng mua để lập bảo tàng tại Linz ở Áo. Không có bằng chứng nào cho thấy Hitler bắt ép Czernin bán bức tranh này cho y và việc mua bán này có giấy tờ đàng hoàng. Czerni còn viết thư cảm ơn Hitler vì đã mua bức tranh và chúc Hitler sung sướng tận hưởng bức tranh.

9) Vào những tháng cuối cùng của Đệ nhị Thế Chiến Hitler ra lệnh làm nổ tung khu mỏ muối tại Áo, nơi quân đội Quốc xã cất giấu bức tranh cùng hàng ngàn kiệt tác khác. May sao chỉ có cửa hang bị vụ nổ phá sập.
Sau khi chiến tranh kết thúc, ông Andrew Ritchie – giám đốc chương trình bảo vệ các tượng đài, mỹ thuật và lưu trữ (Monuments, Fine-Arts and Archives Program, hay MFAA) do quân Đồng minh thành lập năm 1943 dưới sự chỉ đạo của người Mỹ – là người đã đứng ra bảo vệ bức tranh của Vemeer, không để nó bị xếp vào hạng mục “202” để đưa về Mỹ. Hành động của Ritchie đã khiến tất cả nhân viên MFAA ngạc nhiên. Trong khi đích thân áp tải bức tranh từ Munich tới Vienna bằng xe lửa để trao trả cho Áo, Ritchie đã tự nhốt mình cùng bức tranh trong một toa tàu khóa chặt.

10) Khi được Alain Bosquet đặt câu hỏi: “Nếu toàn nhân loại phải biến mất trong vòng một giờ và ông có quyền cứu một bức tranh duy nhất, không phải do ông vẽ, thì ông sẽ chọn bức nào?” Salvador Dalí đã trả lời không đắn đo: “Bức ‘Hoạ sĩ trong xưởng vẽ’ của Vermeer, tại Vienna.”

Jan_Vermeer_-_The_Art_of_Painting_-_Google_Art_Project

Johannes Vermeer, Nghệ thuật hội hoạ (Hoạ sĩ trong xưởng vẽ) (1665 – 1668) sơn dầu, 130 x 110 cm

 

Advertisements

Nhãn: ,

Phản hồi của bạn:

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s


%d bloggers like this: